بررسی دیدگاه غم و شادی در نهج البلاغه با تمرکز بر روشهای شادی آفرین

نویسنده:اعظم مرادی-دانشجوی دکتری روانشناسی -عضو جامعه معلولین اصفهان

امروزه روشهای گوناگونی برای ایجاد شادی ونشاط و کاهش غم واندوه پیشنهاد می شود که بسیاری از آنها يا تاثير كمي بر شادي دارند،يا تاثيرآنهابرشادي كوتاه مدت است،و يادر کوتاه مدت یا دراز مدت بر روح و جسم انسان اثرات نامطلوبی باقی می گذارند(آرجايل،2001). این امر اهمیت به کار گیری روشهایی را که ضمن تامین شادی و نشاط و بر طرف نمودن غم واندوهمعایب روشها و تکنیکهای نوین را هم نداشته باشد و در غوض به رشد معنوی انسان نیز کمک کند بیش از پیش روشن می سازد. 
از طرف دیگر پیروان ادیان الهی معتقدند که تنها این ادیان توانسته اند برنامه کاملی برای زندگی انسان ارائه دهند که ضمن پاسخگویی به نیازهای مختلف بشر با فطرت او نیز کاملا سازگار بوده وضامن سعادت واقعی او در دنیا وآخرت باشد؛بویژه مسلمانان بنا بر گفته کتاب آسمانی خود،  قرآن ، چنین باوری را در مورد اسلام دارند. هدف اين مقاله معرفی دیدگاه حضرت علی (ع)، که قرآن ناطق نیز لقب گرفته است، در مورد روشهای ایجاد شادی ونشاط وبرطرف نمودن غم واندوه در قالب بررسی محتوای نهج البلاغه می باشد. روش مورد استفاده در این تحقیق تحلیل محتوایی است. برای انجام این تحقیق تمام خطبه ها، نامه ها و حکمتهای نهج البلاغه(ترجمه محمد دشتی،1379) با دقت مطالعه شد و عبارات مرتبط با شادی و غم و عوامل موثر بر آنها به همراه شماره خطبه ، نامه و یا حکمت مربوطه استخراج گردید.    
روشهایی را که حضرت علی ( ع) برای ایجاد شادی و نشاط و بر طرف نمودن غم واندوه توصیه نموده است  می توان به سه دسته روشهای شناختی(توشه آخرت را مبنای خوشحالی واندوه خود قراردادن، توجه به فنا پذیری ودگرگونی حالات دنیا ، توجه به پاداشهاي اخرويِِِ تلخكاميهاي دنياو...)، روشهای رفتاری( سخن گفتن با خداوند، نماز خواندن، جستجوی لذتهای حلال، صله ارحام و ....) و روشهای شناختی- رفتاری(رضایت دادن به قضای الهی، پرهیزکاری و اطمینان به وعده های الهی، صبر ویقین و ...) تقسیم کرد .
بسياري از روشهاي فوق الذكر ارتباط نزديكي با يكديگر دارند و به عبارتي لازم وملزوم يكديگرند. .
از بررسي مجموع سخنان حضرت علي(ع) درباره شادي وغم چنين استنباط مي شود كه ايشان نه تنها شادي و نشاط را نهي نكرده بلكه روشهاي مختلفي براي دستيابي به شادي و نشاط  واجتناب از غم واندوه نيز توصيه نموده است.
ارتباط بين روشهاي توصيه شده توسط حضرت علي(ع) و شادي در تحقيقات متعدد تأييد شده است.

سلول‌های بنیادی سلول‌های اولیه‌ای هستند که توانائی تبدیل و تمایز به انواع مختلف سلول‌های انسانی را دارند و از آنها می‌توان در تولید سلول‌ها و نهایتا بافت‌های مختلف در بدن انسان استفاده کرد .اقتباس از دانشکده علوم دانشگاه فردوسی